LEIDSCHE RIJN - Enkele weken geleden trad het harmonieorkest Vleuten op in de Cinémec van Utrecht. Het bijzondere concert waarin filmmuziek centraal stond, werd opgeluisterd door een bijzondere visuele act. Het verhaal van The Lord Of The Rings werd live geïllustreerd in zand. Door dit te projecteren op een enorm bioscoopscherm werd elke zandkorrel wel tien keer uitvergroot. Leidscherijn.hu.nl kreeg de kans om de zandkunstenaar te spreken over zijn bijzondere beroep.

“In mijn jeugd begon ik met het organiseren van fuiven, zoals wij dat noemen, en later festivalletjes. Op een gegeven moment werd dit steeds artistieker, dus we waren op zoek naar special acts. Een van de artiesten stuurde me een filmpje door van de Oekraïense Kseniya Simonova, die Ukraine Got Talent won met haar zandkunsten. Ik dacht dat het toch niet zou lukken om die vrouw op dat festival te krijgen, dus deed ik zelf een poging als zandkunstenaar”, begint Immanuel Boie zijn verhaal. Al van jongs af aan houdt de zandkunstenaar zich bezig met creatieve uitingen. Zo spendeerde hij heel wat uurtjes aan het tekenen van strips en cartoons. “We hadden thuis geen televisie dus ik zocht naar andere manieren om mezelf te vermaken.”

Ondanks dat Boie al heel wat ervaring had met tekenen, bleek het tekenen met zand toch een hele andere tak van sport. “Ik ben zelf op Youtube filmpjes gaan zoeken over zandkunst. Hoe strooi je het zand, wat voor een zand heb je nodig, welke glasplaat kun je het beste gebruiken etc. In het begin had ik de techniek nog niet onder de knie, dus het was eigenlijk een zoektocht naar ‘hoe krijg ik dingen voor elkaar in zand’.  Waar je met tekenen rustig aan je tekening kunt uitwerken tot het gewenste resultaat, moet je met zand in 10 seconden een beeld op de glastafel gecreëerd hebben. Bij een tekening werk je vooral met lijntjes en als je tekent met zand werk je vooral vlakken en met licht en schaduw. Je begint niet telkens overnieuw met een lege zandtafel, maar werkt voort met de tekening die er ligt.”

Dat werken als zandkunstenaar een zeldzaam beroep is, kan Boie beamen. In geuren en kleuren vertelt hij over de eerste ontmoeting met zandkunstenaar Gert van der Vijver, beter bekend als ‘de Zandtovenaar’. “Twee of drie jaar nadat ik met zandtekenen begon, was ik in Nederland op vakantie. Mijn oog viel op een advertentie over een optreden van een Nederlandse Zandkunstenaar.” Na het optreden bijgewoond te hebben, stapte Boie op van der Vijver af, om aan praatje te maken. “Mijn gevoel zei dat ik de zandtovenaar eigenlijk om een soort van permissie moest vragen. Ik wilde niet zijn terrein betreden of hem voor de voeten lopen. Gelukkig hebben we hier totaal geen problemen mee gehad. Er zijn natuurlijk niet veel zandkunstenaars dus iedereen heeft een beetje zijn eigen manieren ontwikkeld. Het voeren van zulke gesprekken is dus erg interessant. Zo kun je elkaar dingen aanraden en praten over elkaars technieken.”

Boie praat verder over zijn werk. “Als zandkunstenaar ga je vaak aan de slag aan de hand van opdrachten. Ik teken dan vooral wat er van mij gevraagd wordt. De dingen die uit mijzelf komen, hebben vaak met geloof of hardrock te maken. Zo teken ik graag met zand als vertolking van een Bijbels verhaal. Ik ben zelf Christelijk opgevoed. Momenteel uit ik dat op artistieke wijze, in mijn zandkunsten dus.”

Echter zijn creativiteit en  religieuze uiting voor zandkunstenaar Boie niet de enige motieven achter zijn bijzondere werk. Enkele jaren geleden verloor hij zijn oudste zoon, die overleed aan een hartstilstand. Als hij begint te vertellen over zijn zoon, wordt de zandkunstenaar emotioneel. “Twee maanden voor het overlijden van Gerbert, mijn oudste zoon, wees mijn vrouw me erop dat ik het contact met Gerbert aan het verliezen was. Ik had het idee dat mijn zoon weinig belangstelling had voor mijn zandkunst. Hij had vooral zoiets van ‘doe normaal!’. Hij vond het gênant dat ik lang haar heb, mijn baard soms in gekke vormen scheer en dat ik alternatieve kledij draag. Hier hield ik dan ook rekening mee als er bijvoorbeeld een ouderavond was, uit respect voor hem.”

“Toen mijn vrouw en ik de kamer van Gerbert onderzochten na zijn overlijden, vond ik in zijn portemonnee vier pasjes. Drie daarvan waren collegekaarten en het laatste pasje was een visitekaartje van mij. De tranen rolden over mijn wangen. Ik had hem nooit een visitekaartje gegeven dus dit moet hij zelf van mijn bureau af gepakt hebben. Ergens zal hij misschien toch trots zijn geweest. Dit bevestigde dat hij toch dichter bij me stond dan dat ik dacht, wat mij erg troostte.” Kort na het overlijden van zoon Gerbert, stak de zandkunstenaar samen met een andere zoon een voorstelling in elkaar met de lievelingsmuziek van Gerbert, als een soort eerbetoon. “Ik en mijn zoon hadden allebei een eigen zandtafel. In de voorstelling speelden we hardstyle en hardrock tegen elkaar op, de lievelingsmuziek van Gerbert tegen mijn eigen lievelingsmuziek. Dit was voor mij ook het moment om zijn vrienden uit te nodigen, om Gerbert hierbij samen te herdenken.”

“Het leven is voor mij in zekere zin relatief en kwetsbaar geworden na het verliezen van mijn oudste zoon. Ik kan dus niet verzekeren dat ik mijn hele leven als zandkunstenaar actief wil blijven. Vaak word ik twee jaar voor de voorstelling al gevraagd om op te treden. Ik vind het belangrijk om mijn beloftes na te komen, dus ik houd er wel rekening mee dat ik niet te ver en te veel inplan”, vertelt Boie.

Er is tegenwoordig veel vraag naar zandkunstenaars. Zandkunstenaar Boie wordt dan ook erg regelmatig gevraagd om ergens op te treden. “Ik word soms gevraagd voor dingen waar ik niet achter sta. Ondanks dat ik het erg moeilijk vind om nee te zeggen, neem ik deze jobs dan vaak toch niet aan. Ik wil de energie en tijd die ik in de zandkunst steek echt besteden aan opdrachten waar ik achter sta.” Naast dat Boie actief is als zandkunstenaar geeft hij ook les in muzische vorming, verschillende creatieve vakken op kinderniveau. “Met mijn job als zandkunstenaar verdien ik niet genoeg geld om van te leven, dus dit zijn mijn bijverdiensten naast mijn werk als leraar. Vooral aan de shows die ik zelf bedenk, verdien ik bijna niks. Toch geniet ik hier intens van.” Op de vraag of het wel de moeite waard is om ondanks de lage verdiensten toch als zandkunstenaar actief te blijven, reageert Boie: “Het is de creativiteit die in het bloed zit, en bloed kruipt waar het niet gaan kan!”